Bakfiets voor schoolvervoer: Tips voor een veilige route
Een bakfiets is een beest voor het dagelijks leven. Je laadt er boodschappen in, hond erin, en met een beetje geluk past er ook nog een kinderzitje op de bank.
Als je hem gebruikt voor schoolvervoer, verandert hij in een schoolbus op twee wielen.
Je kinderen zitten veilig voor je, je hebt zicht op ze, en je bent flexibeler dan een auto. Maar het is wel een andere rit dan op je e-bike of speed pedelec. Je bent langer, zwaarder en je moet wennen aan hoe zo'n bak zich gedraagt in het verkeer. Daarom help ik je op weg met tips voor een veilige route naar school.
Wat is een bakfiets en waarom is 'ie zo handig?
Een bakfiets is een fiets met een grote voorbak. Die bak is het verschil.
Je kinderen zitten erin, niet naast je of achter je. Dat geeft rust.
Je kunt praten met ze zonder je hoofd te draaien. En je hebt geen last meer van fietszitjes die je stuur in de weg zitten of een kind dat achterop de spaken trapt. Een elektrische bakfiets, met een middenmotor of voorwielmotor, maakt het helemaal relaxed.
Je fietst met gemak 25 km/u (e-bike standaard) en haalt zonder moeite de heuvels in je woonwijk. Veel ouders kiezen voor een bakfiets om de auto te laten staan. Geen parkeerproblemen, geen gestress bij het ophalen en brengen. Je bent sneller ter plekke, want je kunt overal langs en door.
In steden met een speed pedelec-zone (tot 45 km/u) is een e-bakfiets vaak nog sneller dan een auto in de file.
En het is leuk. Echt leuk. Je kinderen vinden het geweldig.
Ze kijken hun ogen uit. Je voelt je een beetje een bezorger, maar dan met knuffels in de bak. Veiligheid begint bij de keuze van de bakfiets.
Niet elke bakfiets is even stabiel. Je hebt modellen met een lage instap en een hoge instap.
Een lage instap is makkelijker voor kinderen in- en uitstappen. Een hoge instap geeft meer stijfheid en betere handling bij hogere snelheden. Denk ook aan de lengte van de bak.
Een lange bak (bijvoorbeeld 120 cm) is ruim, maar draait strakker in bochten. Een korte bak (80-90 cm) is wendbaarder in de stad.
De juiste maat en motor: wat werkt voor jou?
Je begint bij de lengte van de bak. Voor twee kinderen tot een jaar of 6 is een bak van ongeveer 100 cm lang prima.
Voor drie kinderen of oudere kinderen (tot 10 jaar) kies je 120 cm of meer. Let op het totaalgewicht. Een gemiddelde bakfiets mag 100 kg tot 150 kg laden.
Tel je kinderen, schooltassen en boodschappen. Een gemiddeld kind van 6 jaar weegt 20-25 kg.
Twee kinderen is dus al 50 kg. Tel je eigen gewicht erbij en je zit snel aan het maximum. De motor bepaalt hoe je fietst. Een middenmotor (zoals een Bosch Cargo Line of Shimano STEPS) geeft de beste kracht en stabiliteit.
Je voelt de trapweerstand gelijkmatig. Ideaal als je vaak volgeladen fietst of heuvelopwaarts gaat.
Een voorwielmotor is goedkoper en lichter, maar kan wat trekken bij het optrekken. Een achterwielmotor is zeldzaam bij bakfietsen. Kies voor minimaal 60 Nm koppel, liever 75 Nm of meer.
Dan voelt het alsof je fietst met wind in de rug, ook met 60 kg aan boord.
Verder is het belangrijk dat de bakfiets stabiel blijft. Kijk naar de spoorbreedte (de afstand tussen de wielen). Een bredere bakfiets (bijvoorbeeld 90 cm) staat steviger dan een smalle (70 cm).
Ook de banden spelen een rol. Een fatbike-bakfiets (met extra brede banden) geeft meer grip en demping, maar is minder wendbaar in smalle straatjes. Een standaard bakfiets met 20-inch of 24-inch wielen is een goede middenweg.
Route plannen: vermijd drukte en klinkers
Begin met een proefritje op een zondag. Rijd je normale route naar school zonder kinderen.
Kijk waar het druk is, waar je moet oversteken, waar klinkers liggen. Klinkers zijn de vijand van een volle bak.
Ze maken het sturen onrustig. Probeer asfalt of beton te vinden. Dat rijdt veel comfortabeler. En let op drempels.
Een bakfiets is langer. Je achterwiel komt later over de drempel dan je voorwiel.
Neem drempels schuin of met een lage snelheid. Zoek fietsstraten en vrijliggende fietspaden. Die zijn vaak breder en hebben minder verkeer.
In veel steden zijn er speciale routes voor bakfietsen en e-bikes. Die staan soms aangegeven met borden of in apps.
Als je een speed pedelec hebt (tot 45 km/u), let dan op de maximumsnelheid op het fietspad.
Snelheden boven de 30 km/u horen op de rijbaan. Met een bakfiets rijdt je meestal 25 km/u. Dan mag je overal op het fietspad, mits dat breder is dan 2 meter.
Plan je route rond obstakels. Paaltjes zijn een drama.
Een bakfiets is breder dan een gewone fiets. Vaak kun je met 70 cm breedte door een opening van 80 cm.
Maar met spiegels, fietstassen of een kind dat zwaait, zit je er zo tegenaan. Gebruik een omleiding of stap even af.
En let op bruggen en sluizen. Sommige zijn smal en hebben een helling. Een volle bakfiets is zwaar. Als je moet klimmen, zorg dan dat je vaart houdt.
Veiligheid onderweg: spiegels, verlichting en communicatie
Een spiegel is essentieel. Zeker als je kinderen in de bak hebt zitten.
Je wilt zien wat er achter je gebeurt zonder je hoofd te draaien. Kies een spiegel die je makkelijk kunt verstellen. Een dubbele spiegel geeft nog meer zicht. Verlichting moet je bakfiets hebben, maar zorg voor extra.
Een heldere voorlamp (minimaal 400 lumen) en een achterlamp met remlicht. In de winter is het vroeg donker.
Je wilt gezien worden. Spreek met je kinderen af wat ze doen in de bak.
Geen zwaaien met armen, niet over de rand hangen. Geef ze een helm, ook al is het wettelijk niet verplicht onder de 8 jaar. Een val van een bakfiets kan hard aankomen.
Zorg dat ze vastzitten in een zitje of een veiligheids gordel. Sommige bakfietsen hebben een driepuntsgordel.
Die is het veiligst. Zorg dat je kinderen niet bij de remmen kunnen. Remmen doe je anders op een bakfiets.
De bak zit vol gewicht. Als je hard remt, zakt de bak naar voren.
Je moet je gewicht verplaatsen naar achteren. Oefen dat. Rem op een lege straat.
Voel hoe de bak reageert. Met een e-bike met hydraulische schijfremmen kom je snel stil.
Goede remmen zijn het geld waard. Een bakfiets zonder goede remmen is een risico.
Prijs en modellen: een overzicht
Goedkope bakfietsen beginnen rond de €1.500. Dat zijn vaak bakfietsen met een voorwielmotor en een stalen bak. Voorbeeld: de Babboe City of de Bakfiets.nl Classic.
Die zijn prima voor korte ritjes en lichte ladingen. Maar met twee kinderen en schooltassen wil je meer power.
Dan kom je uit op een elektrische bakfiets vanaf €2.500 tot €4.000. Denk aan de Urban Arrow Family (met Bosch-middenmotor) of de Riese & Müller Packster (met een brede bak en veel opties).
Er zijn ook bakfietsen met een lage instap, speciaal voor kinderen. De Nihola Family is een voorbeeld. Die heeft een draaibare bak en is smal.
Handig in de stad. Prijzen liggen rond de €3.200.
Voor een bakfiets met een langere bak en een krachtige motor (75 Nm) betaal je €4.000 tot €5.500. Dat is fors, maar je kunt vaak subsidie aanvragen. In Nederland is er de subsidieregeling voor e-bikes en bakfietsen. Kijk op de site van je gemeente.
Accessoires tellen ook mee. Een regenhuur voor de bak kost €150-€250.
Een extra zitje €100-€150. Een kinderzitje voorop (op het stuur) is er voor €80-€120.
Een fietsstoeltje achterop is niet handig bij een bakfiets. Je kunt ook kiezen voor een bankje met rugleuning. Dat is veiliger. En denk aan sloten.
Een ART-2 of ART-3 slot is verplicht voor verzekering. Een extra ketting kost €80-€150.
Praktische tips voor elke dag
- Begin klein. Rijd eerst een dag zonder kinderen. Laat ze daarna wennen. Oefen bochten en rem