Fatbike remschijven richten: Zo haal je de slag uit je schijf

Stel je voor: je fietst op je gloednieuwe Fatbike, de banden grommen over het grind, de wind waait door je haren.

Je bent net even iets te snel de bocht om en je knijpt in je remmen. Wat er gebeurt? Een vreselijk metaal-op-metaal-geluid, je stuur trilt en je fiets remt voor geen meter.

De schijfrem is krom. Dit is het moment dat je je afvraagt: had ik dit kunnen voorkomen? En belangrijker: kan ik dit fixen? Het antwoord is volmondig ja.

Je remschijf richten, ofwel straighten, is een klusje dat je heel makkelijk zelf kunt doen.

Het bespaart je een dure reparatie en je bent zo weer veilig de weg op.

Waarom je Fatbike schijfremmen extra kwetsbaar zijn

Een Fatbike is een beest. Grote, zware banden, een stevig frame en vaak een sterke motor.

Al dat gewicht en die kracht wordt overgebracht op je remsysteem. De remschijf, dat dunne metalen schijfje naast je wiel, staat constant onder spanning. Als je Fatbike omvalt – en dat gebeurt sneller dan je denkt met zo'n zwaar gevaarte – of als je per ongeluk tegen de schijf aanstoot met je vaste pedaal, dan buigt hij direct.

Je merkt het meteen. Het geluid is oorverdovend en de remkracht neemt enorm af.

De remblokjes slijten veel sneller omdat ze constant over de gebogen schijf schuren.

Veiligheid is op een speed pedelec of Fatbike natuurlijk het allerbelangrijkste. Een kromme schijf remt gewoon minder goed. Punt. Dus is het cruciaal dat je weet hoe je dit probleem verhelpt. Veel mensen denken direct aan vervanging.

Ze googelen op "Shimano MT500 remschijf" of "Tektro schijfrem Fatbike" en bestellen een nieuwe. Maar een nieuwe schijf kost al snel tussen de €25 en €60, afhankelijk van het merk en de maat (160mm, 180mm, 203mm).

En dat terwijl een kromme schijf in 90% van de gevallen gewoon weer recht gebogen kan worden. Het enige wat je nodig hebt is het juiste gereedschap, een beetje geduld en een vaste hand. Het proces heet 'truing', een term die je misschien kent van fietswielen. Je haalt de 'slag' uit de schijf, zodat hij weer perfect recht draait.

De basis: wat heb je nodig?

Voor je begint, is het slim om je gereedschap klaar te leggen.

Je hoeft echt geen duur gereedschap te kopen. Een simpele inbussleutel of een steeksleutel (afhankelijk van je fiets) volstaat. Sommige merken zoals Magura hebben een speciaal, bijgeleverd sleuteltje, maar meestal kun je uit de voeten met wat je al in je lade hebt liggen.

De handigste tool is een speciale remschijf straightener. Die kun je online vinden voor ongeveer €15 tot €25.

Die heeft een soort van klemmetje waarmee je de schijf veilig kunt vastpakken en voorzichtig kunt buigen.

Het werken met een remschijf is secuur. Je buigt namelijk metaal. Te ver buigen en de schijf breekt of wordt poreus. Dat wil je niet.

Daarom is het belangrijk dat je kleine stapjes neemt. De meeste schijven zijn gemaakt van roestvrij staal, een materiaal dat wel tegen een stootje kan, maar wel vermoeid kan raken.

Blijf je constant aan de schijf draaien en buigen, dan verliest hij zijn sterkte. Daarom is het slim om te weten dat een schijf die vaker dan drie keer is rechtgebogen, eigenlijk vervangen moet worden. De structuur van het metaal raakt dan te veel aangetast.

Een goede tip: maak foto's voordat je begint. Van de plekken waar de schijf krom is.

Zo kun je altijd terugkijken. Zorg dat je fiets stabiel staat, net zoals wanneer je een fatbike kettingkast gaat monteren. Zet hem op een standaard of draai hem ondersteboven, zodat het wiel vrij kan draaien.

Zorg dat je voldoende licht hebt, zodat je de minste kromming kunt zien.

Een goede werkplek is het halve werk. En vergeet niet je remmen even los te zetten als je schijf los is, of de remklauw te verplaatsen, zodat je vrij bij de schijf kunt.

Stap voor stap: je schijf weer strak trekken

Het proces van richten is eigenlijk heel logisch. Je begint met het draaien van het wiel.

Terwijl het wiel draait, kijk je van bovenaf naar de schijf. Je zoekt naar de plekken waar de schijf 'wegloopt'. Dat is de kromming.

Je ziet dan een soort gat tussen de schijf en je remblok.

Markeer deze plekken in je hoofd of met een stiftje op de schijf. Dit zijn de plekken waar je actie moet ondernemen. Als je de kromme plek hebt gevonden, pak je je gereedschap.

Gebruik je de speciale straightener, dan klem je die op de schijf op de plek van de kromming. Als je een steeksleutel gebruikt, kun je die voorzichtig als hefboom gebruiken.

Belangrijk is dat je de kracht zet op de plek waar de schijf naar binnen buigt.

Je duwt dus eigenlijk de kromming weer recht. Doe dit heel voorzichtig. Een klein beetje kracht is al genoeg. Denk aan een millimeter of twee.

Draai het wiel weer en kijk opnieuw. Is de kromming minder? Mooi!

Doe het nog een keer. Is het bijna goed? Dan draai je de schijf nog een keer en kijk je of hij overal even ver van de remklauw verwijderd is.

De tolerantie is meestal ongeveer 0,5 mm. Je wilt niet dat de schijf over de remblokken schaaft.

De juiste tools voor de klus

Als je te ver bent doorgedraaid, kun je de schijf de andere kant op buigen. Het is een kwestie van proberen en kleine beetjes bijstellen. Een veelgemaakte fout is te veel kracht zetten in één keer.

De schijf kan dan breken of er ontstaat een deuk. Beter is het om meerdere, kleine correcties te doen.

Als je merkt dat de schijf niet meer wil bewegen, stop dan. Het metaal is dan op de limiet. Dit is ook het moment om te overwegen of je de schijf moet vervangen.

Voel je de weerstand in het metaal? Dan is hij waarschijnlijk 'op'.

Een nieuwe schijf is dan veiliger. Hoewel je met basisgereedschap aan de slag kunt, maakt een speciaal stuk gereedschap het leven makkelijker.

Zoals gezegd, een remschijf straightener. Die koop je voor €15 tot €25. Hij heeft een soort van tang met een zachte klem, die je op de schijf zet. Je kunt dan precies zien hoeveel je buigt.

Een andere handige tool is een remblok spreider. Als je de remklauw losmaakt, kun je de remblokken uit elkaar duwen met zo'n tool.

Dit geeft je meer ruimte om de schijf te monteren en te controleren. Handig voor als je de schijf helemaal wilt verwijderen om hem schoon te maken of te controleren op scheurtjes. Voor de tech-liefhebbers: sommige systemen, zoals Shimano's ICE-TECHNOLOGY schijven, hebben een specifieke warmteverdeling.

Deze schijven zijn vaak iets duurder (rond de €40-€60) maar zijn gevoeliger voor kromtrekken door de combinatie van materialen. Als je een dergelijke schijf krom trekt, let dan extra op dat je hem niet oververhit of te ver buigt. De kern is namelijk aluminium, wat sneller breekt dan roestvrij staal.

Veelvoorkomende problemen en oplossingen

Soms is het niet alleen een kromme schijf, maar zit er ook een vreemd geluid aan je remmen. Dat kan komen doordat de schijf niet recht is, maar ook doordat de remklauw verkeerd staat afgesteld.

Als je de schijf recht hebt gebogen, maar hij blijft tikken tegen de remblokken, dan moet je de remklauw opnieuw centreren. Dit doe je door de bouten van de remklauw los te draaien, de rem dicht te knijpen en dan weer vast te draaien. Zo 'valt' de klauw perfect over de schijf heen.

Een ander veelvoorkomend probleem bij Fatbikes en speed pedelecs is dat de schroefjes van de schijf losraken, zeker als je zware spullen meeneemt in praktische en stoere fietstassen.

De schijf zit vast met 6 of 8 boutjes. Controleer deze altijd op vastigheid. Een losse schijf gaat trillen en kan krom trekken.

Gebruik een beetje locktide (zo'n blauwe tube) om ze vast te zetten, zodat ze niet los trillen door de kracht van de motor. Dit is vooral belangrijk bij e-steps en snelle e-bikes met veel vermogen, net zoals het voorkomen van een lekke band.

Als je schijf eenmaal recht is, maar je merkt dat je remkracht minder is, controleer dan je remblokken. Een kromme schijf slijt