Juridische gevolgen van een ongeluk met een opgevoerde fatbike
Een opgevoerde fatbike. Het klinkt cool, je scheurt er mee over het strand of door het bos, en je bent sneller dan je maatje op zijn gewone e-bike.
Maar wat gebeurt er als het misgaat? Je vliegt over de kop, of je knalt tegen een auto. In een split-second verandert je gave ritje in een juridisch en financieel drama.
Want als je fatbike opgevoerd is, ben je niet meer verzekerd. Helemaal nergens. Dat ene ongeluk kan je tienduizenden euros kosten. Hier lees je precies wat de juridische gevolgen zijn en hoe je je rug recht houdt.
Wat is een opgevoerde fatbike eigenlijk?
Een fatbike is officieel een e-bike met dikkere banden. In Nederland mag een e-bike maximaal 25 km/u gaan en moet hij trapondersteuning hebben.
Je hoeft geen helm te dragen en je hebt geen rijbewijs nodig. Dat is de wet. Als je fabrikant of verkoper de fiets zo aanpast dat hij harder gaat dan 25 km/u, bijvoorbeeld door een chip of een speciale motorconfiguratie, dan is het geen e-bike meer.
Dan is het een motorvoertuig. En dat verandert alles.
Je kunt je fatbike opvoeren door de software te flashen of een zogenaamde 'jailbreak-chip' te installeren. Soms zit er al een 'race-stand' op de fiets vanuit de fabriek, die je activeert met een druk op de knop. De motor geeft dan vol vermogen, zonder dat je zelf hoeft te trappen. De snelheid loopt op tot 35, 45 of zelfs 60 km/u.
Op dat moment valt je voertuig onder de Wegenverkeerswet. Je bent dan geen fietser meer, maar een bestuurder van een motorvoertuig.
En dat voertuig is niet goedgekeurd voor de openbare weg. Denk aan een Merida e-fatbike of een Giant Stance E+. Als je die opvoert, ben je direct in overtreding.
Je mag er de weg niet meer mee op. Zonder kenteken, zonder verzekering en zonder rijbewijs.
Hetzelfde geldt voor e-steps en speed pedelecs die zijn opgevoerd. Een speed pedelec mag al 45 km/u, maar heeft een blauw kenteken en een WA-verzekering nodig. Ga je daar met een chip boven zitten, dan ben je nog verder van huis.
De verzekering: je complete afdekking is weg
Dit is de grootste valkuil. Als je met een opgevoerde fatbike een ongeluk krijgt, keert je aansprakelijkheidsverzekering (WA) niet uit. Helemaal niks.
De verzekeraar doet onderzoek, ziet dat je voertuig is gemodificeerd en concludeert: geen dekking. Jij bent dan persoonlijk aansprakelijk voor alle schade. Dit gaat veel verder dan alleen je eigen fiets.
Stel, je botst tegen een dure auto. De schade aan de auto is €8.000.
De eigenaar van de auto eist dat bedrag van jou. Je verzekeraar lacht je uit en stuurt een brief dat ze niet betalen omdat je een onverzekerd motorvoertuig bestuurde. Jij moet dus €8.000 zelf ophoesten. En wat dacht je van letselschade?
Als het slachtoffer (bijvoorbeeld een voetganger) langdurig arbeidsongeschikt raakt, ben jij aansprakelijk voor alle medische kosten, smartengeld en inkomensverlies. Dat loopt makkelijk op tot meer dan €100.000.
Ook je eigen schade is niet verzekerd. Jij vliegt over de stang, breekt je sleutelbeen en je fatbike is total loss. De rekening voor je ziekenhuisbezoek (eigen risico) en de aanschaf van een nieuwe fiets (minimaal €1.500 voor een fatbike van fatbike.com) betaal je zelf.
Er is geen enkele verzekering die dit dekt. Je staat met lege handen.
"Je bent niet alleen een overtreding aan het plegen, je bent een financieel risico aan het nemen dat je nooit meer kunt aflossen."
Politie, boetes en je rijbewijs kwijt
De politie controleert steeds vaker op opgevoerde e-bikes en fatbikes. Zien ze een fatbike die duidelijk te hard rijdt of een te sterke motor heeft?
Dan word je staande gehouden. De agent meet de snelheid en het vermogen. Is het te veel, dan volgt direct een boete.
Die boete is voor het besturen van een motorvoertuig zonder rijbewijs. Dat is een bekeuring van enkele honderden euros, afhankelijk van je leeftijd en recidive.
Het ergste gevolg is het puntenrijbewijs. Als je zonder rijbewijs een motorvoertuig bestuurt, krijg je daar punten voor in het systeem.
Bij een tweede overtreding raak je je rijbewijs voor auto en motor kwijt. Ook als je nog nooit een auto hebt bestuurd. Voor jongeren onder de 18 kan dit betekenen dat ze nooit meer een rijbewijs kunnen halen voor ze een bepaalde leeftijd hebben bereikt. De wachttijd kan oplopen tot enkele jaren.
Je fatbike wordt direct in beslag genomen. De politie neemt het voertuig mee naar het bureau.
Je krijgt het niet terug, tenzij je het juridisch aanvecht en wint (wat bij een opgevoerde fatbike bijna onmogelijk is). Na een aantal maanden wordt de fiets vernietigd of verkocht op een veiling. Je bent je geld, je vervoermiddel en je plezier kwijt. En je mag de kosten van de inbeslagname ook nog zelf betalen.
Wat als je kind de opgevoerde fatbike heeft?
Het gebeurt vaak: papa koopt een fatbike, zoonlief voert 'm op en scheurt ermee door het dorp.
Als het kind een ongeluk krijgt, zijn de gevolgen voor de ouders enorm. De ouders zijn wettelijk aansprakelijk voor de schade die hun kind aanricht. Omdat het kind geen rijbewijs heeft en het voertuig onverzekerd is, komt de rekening bij de ouders thuis. De verzekeraar van de ouders (inboedel- of aansprakelijkheidsverzekering) keert ook niet uit.
De reden is hetzelfde: opzet en het besturen van een onverzekerd motorvoertuig. De schade kan een gezin financieel ruïneren.
Bovendien kan het kind strafrechtelijk worden vervolgd. Afhankelijk van de leeftijd en de ernst van het ongeluk kan dit leiden tot een taakstraf of een voorwaardelijke jeugddetentie.
Veel ouders beseffen niet dat een fatbike van €1.200 via Marktplaats al snel wordt opgevoerd. Ze denken dat het een speelgoed is. Maar de wet ziet er anders tegenaan.
Als ouder moet je controleren of je kind de fiets niet opvoert. Doe je dat niet, en gebeurt er een ongeluk, dan ben je moreel en financieel medeverantwoordelijk. Leg je kind de gevaren uit en controleer regelmatig de instellingen van de fiets.
Praktische tips om jezelf te beschermen
Wil je geen juridische problemen? Houd je fatbike, e-step of e-bike origineel. Koop nooit een voertuig dat al is opgevoerd, ook niet als de verkoper zegt dat het 'makkelijk weer terug te zetten is'.
De politie ziet aan de motor en de banden dat het is aangepast.
- Check de specificaties voor je koopt.
- Laat je fiets nooit opvoeren.
- Sluit een goede verzekering af, maar lees de kleine lettertjes.
- Rijd defensief en draag bescherming.
En de verzekeraar checkt het chassisnummer en het typeplaatje. Liegen helpt niet. Voordat je een fatbike aanschaft, vraag de verkoper om het typeplaatje en de Europese typegoedkeuring.
Staat er een maximumsnelheid op van 25 km/u? En een motorvermogen van maximaal 250 Watt? Dan is het goed.
Ga je voor een speed pedelec (45 km/u), controleer dan of er een blauw kenteken bij hoort en of je een WA-verzekering kunt afsluiten.
Veel fietsenwinkels bieden aan om je e-bike 'sneller te maken'. Loop daar nooit op in. Als er iets misgaat met de software of hardware, ben jij verantwoordelijk. Bovendien vervalt de garantie op je fiets.
Een Merida of Giant met opgevoerde motor? Dan kun je fluiten naar je garantie bij een defect.
Een standaard WA-verzekering dekt geen opgevoerde voertuigen. Sommige verzekeraars bieden een speciale e-bike verzekering aan.
Die dekt diefstal en schade, maar alleen als je fiets wél aan de wettelijke eisen voldoet. Twijfel je? Bel je verzekeraar en leg de situatie voor. Doe dit voordat je schade rijdt.
Ook bij een ongeluk met een wettelijke e-bike kan de schade hoog oplopen. Een valpartij op 25 km/u kan al ernstig letsel opleveren. Draag altijd